Een blik in de toekomst van ons elektriciteitsnet
Op 5 maart 2009 had ik het genoegen om aanwezig te kunnen zijn in het Bempt gebouw in Geel (van de Vei), waar Prof.dr.ir. Johan Driesen van de K.U.Leuven (afdeling Esat-Electa & Energie-instituut) een uiteenzetting kwam geven over de toekomst van ons elektriciteitsnet.
De eerste opmerking die Driesen maakte was dat er geen “silver bullit” bestaat, m.a.w. één oplossing voor het probleem van energiebevoorrading, maar dat het een totaal pakket is met gediversifieerde energieopwekking en gebruik makend van een “Smart Grid”.
Maar was is dat nu precies, een smart grid? En wat betekent dit voor de gewone burger? Wat gaat men doen?
Ten eerste loopt er normaal gezien dit jaar nog een proefproject, waarbij 4000 gezinnen in Mechelen een intelligente meterkast krijgen (Dit gaat nog uitgebreid in de media verschijnen). Iets later zal dat aantal vertienvoudigen om tegen 2014 uiteindelijk alle Belgische gezinnen hiermee uit te rusten. Dit zal echter niet vanzelfsprekend zijn, aangezien het voor gans België gaat over 4.400.000 meterkasten die moeten worden vervangen op enkele jaren tijd.
De bedoeling van deze intelligente meterkasten (in plaats van de oude schijf die ronddraait) is dat men een eenvoudigere uitlezing kan doen van de gegevens. Maar het gaat veel verder. Zo kan deze meterkast ook sturen. Er gaat achter grote verbruikers, zoals bijvoorbeeld een diepvriezer, een contactdoos komen, die kan gestuurd worden door de meterkast. Indien de vraag naar energie zeer groot is, kan deze dan tijdelijk de diepvriezer uitschakelen. Volgens de professor is een moderne diepvriezer perfect in staat om 24u zonder stroom te zitten. Door de stroom dan enkele uren te ontnemen aan bepaalde verbruikers, kan men er dan voor zorgen dat met meer beperkte stroom er meer gedaan kan worden. (Smart Grid). Men noemt dit het intelligent maken van het netwerk om de “assets” optimaal te gebruiken. Eén van de problemen met nieuwe energieverdeling is dat we met meer klimaatafhankelijke energieopwekking zitten (zonnepanelen, windenergie enz) die een betere verdeling van de energie vragen om geen dips te krijgen op het net.
Maar het kan ook in omgekeerde richting werken (en niet alleen apparaten uitschakelen). Mensen met een warmtepomp kunnen dan ook een puls krijgen, zodat er warmte wordt geproduceerd en opgeslagen, ookal vraagt men op dat moment geen warmte. De warmte wordt dan opgeslagen voor later gebruik, waarbij het teveel aan energie toch nuttig kan worden opgeslagen. De warmtepomp fungeert dan als een thermische batterij voor de opslag van overtollige energie (in dalmomenten). Zo kunnen gezinnen mee helpen energie bufferen om het systeem mee te stabiliseren.
Maar het is niet allemaal koek en ei! Zo’n meterkast kan natuurlijk ook analyseren welke verbruikers er aan het net hangen. Heb je dan een volledig elektrische auto, en je gaat deze thuis opladen, dan weet de meterkast dit!!! Op zich niets mis mee, maar je moet dan niet verwonderd opkijken als de elektriciteit voor die auto fors duurder wordt, aangezien men van plan is om accijnzen te heffen op de elektriciteit voor vervoer! Het speelt dus zeker niet alleen in het voordeel van de consument! De energiebalans zal erop vooruit gaan, dat is waar, maar de consument gaat dit ook voelen.
Natuurlijk kan het ook voordelen bieden. Er kan gegaan worden naar een 100% flexibel systeem, waarbij de prijs van de elektriciteit per minuut gaat veranderen. Zo gaat elektriciteit in de piekmomenten duur zijn en tijdens de daluren en in de weekends spotgoedkoop. Hierdoor kan men nog veel meer energieformules uitwerken, waardoor de klant nog meer keuze heeft in energiesystemen, zodat (in theorie) de concurrentie nog beter kan spelen.
Het is ook niet te onderschatten dat een grid kan uitvallen door te grote pieken en dalen, en hier kan een smart-grid duidelijk voordelen bieden. Volgens berekeningen is een power-out van 1 uur goed voor €1,4 miljoen, maar is de werkelijke economische schade €128 miljoen. Gelukkig zitten we in onze regio gemiddeld met een stroomuitval van maar 20 minuten per jaar.
Onze conclusie: Wie nu reeds zonnepanelen heeft (PV) of ze gaat plaatsen, zal ook tijdens de piekmomenten goedkoper uitkomen, aangezien men dan de zelf opgewekte energie weet te verbruiken. De kans is reëel dat de kloof tussen de “have’s ” en de “have not” (mensen met en zonder PV panelen) groter gaat worden. Dit systeem zal naar alle waarschijnlijkheid nog meer mensen (noodgedwongen) doen besparen en/of zelf energie doen opwekken. Wie echter dit jaar nog in een systeem stapt van PV panelen wordt 20 jaar beloond, maar wie nog enkele jaren gaat wachten, loopt het risico dat het vooral noodgedwongen omwille van de besparingen gaat doen. We blijven het hier zeker met de nodige verwachtingen, maar ook met de nodige scepsis volgen en hopen dat het een oplossing is voor de toekomstige problemen en niet een maatregel om vooral meer geld te kunnen vragen voor energie. Want energie is iets waar eigenlijk elk mens in een beschaafde samenleving recht op heeft.
Morgen brengen we trouwens een artikel uit waarin je kunt lezen dat ook Google op de kar gaat springen. Zij hebben de software al gemaakt voor deze slimme meterkasten en verbruikers.
Malta is trouwens het eerste eiland met een smart-grid, dat gaat gebouwd worden door IBM en zal klaar zijn tegen 2011. Voor meer info ga kan je hier terecht: http://earth2tech.com/2009/02/04/ibm-welcome-to-smart-grid-island/
Volgens Prof. Driesen zullen het inderdaad de ICT bedrijven zijn die het energienet gaan bepalen. Waar vroeger de ICT-bedrijven een toepassing moesten bedenken voor hun technologie, dan zijn dezelfde bedrijven nu in de running om een technologie te zoeken voor een toepassing.
maart 8th, 2009 at 21:18
Die Prof kwam voor de infosessie van een vergadering met o.a. ministers Patricia Ceysens en Hilde Crevtis. Deze afspraken gaan dus echt plaats vinden. Eigenlijk mag deze informatie nog niet worden uitgebracht, maar iedereen heeft er recht op volgens ons. Het zou ons niet verbazen als deze informatie publiek wordt gemaakt na de verkiezingen die eraan komen.