De natuur een handje helpen begint in je eigen tuin. Er wordt in de meeste hobbytuinen grote hoeveelheden bestrijdingsmiddelen gebruikt. Wij hebben ervoor gekozen om ZONDER vergif in de tuin te werken, ook omdat we met 2 kleine kinderen in huis zitten. Veiligheid en gezondheid boven alles. Door bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen te vermijden, wordt je tuin niet alleen milieuvriendelijker, maar ook voor je gezin en jezelf gezonder. Je kunt de volgende stappen naar een gezondere tuin ondernemen:
- Maak gebruik van de natuur. Bladluizen hebben natuurlijke vijanden (zoals het Lieveheersbeestje en de oorworm).
Er zijn verschillende winkels waar je larven van Lieveheersbeestjes kunt kopen. We hebben deze larven uitgezet in onze tuin en de resultaten waren opmerkelijk. Lees onderaan meer over het bestrijden van bladluizen. - Plant een boom om mee het broeikaseffect te verminderen. Elke boom telt.
- Maak gebruik van tuinverlichting op zonne-energie. De laatste generatie, waar gebruik wordt gemaakt van LED-licht, zijn veel betrouwbaarder dan vroeger. Wij zijn zeer tevreden over onze tuinverlichting. Na de aanschaf van deze lichten heb je achteraf geen kosten meer qua energie. Onze tuinverlichting houdt het uit tot de ochtend. Het is natuurlijk niet bedoeld om de krant te lezen, maar het geeft wel een sfeerlicht.
- Wil je buiten weg van de lastige parasieten zoals vliegen en wespen? Er is een eenvoudige en gezonde manier om
ervan af te geraken. Een glazen wespenval vul je met bier of suikerwater (suiker en alcohol is de beste combinatie). Bijen, vlinders en hommels worden hier niet mee gevangen, enkel vliegen en wespen. Je kunt ook zelf een wespenval maken. Neem een PET-fles en snij deze ongeveer in het midden horizontaal door. Draai nu het bovenste gedeelte (met de hals) ondersteboven en stop dit in het onderste gedeelte. Vul deze val tot iets onder de omgekeerde flessenhals (zodat de dieren nog in de fles kunnen kruipen) met een zoet en/of alcoholisch mengsel. Het laatste mengsel dat we gebruikten voor onze bierval was overschot van oude sangria (moest anders toch weggegoten worden). De vliegen zijn er verzot op. Witte van Hoegaarden, Stella en Jupiler vallen bij vliegen en wespen minder in de smaak. Duvel en Palm zijn nog altijd favoriet!
- Wie van slakken af wilt kan ook een eenvoudige slakkenval maken. Snij een sinaasappel doormidden en leg elke helft tussen de geteisterde planten. De volgende ochtend zal je onder de sinaasappelhelften de slakken vinden. Je kunt ze vervolgens verdelgen door ze met zout te bestrooien. Je kunt ook rond de stam van een plant een plastic folie leggen en een ringetje met zout op de folie leggen (rond de stam van de plant). Opgelet, teveel zout is slecht voor de bodem.
Je kunt ook de onderste helft van een PET-fles in de grond ingraven (met de rand van de fles gelijk met de bodem) en dan vullen met gistbier. - Teak meubelen reinigen is altijd en monnikenwerk. Er bestaan speciale (nogal schadelijke) producten om de schimmels op het teakhout te vernietigen. Maar er is een beter alternatief. Neem biologisch afbreekbaar poetsmiddel en schuur met een stijve borstel op de meubelen. Laat nadien een uur inwerken. Neem vervolgens een hogedrukreiniger en spuit de meubelen af met een brede straal. Je meubelen zullen er voor langere tijd terug mooi uitzien. Opgelet, kijk goed naar het reinigingsproduct. Er zijn speciale soorten voor tuinmeubelen.

- Heb je last van onkruid tussen de klinkers van je oprit? Een eenvoudige manier (en niet zo duur) is de aanschaf van een verfbrander (Toestel om verf van meubelen af te branden). Hiermee ga je het onkruid te lijf. Zorg ervoor dat je lang genoeg ter plaatse blijft. Om dit werk te vereenvoudigen is het zinvol om eerst met een hogedrukreiniger in de voegen het meeste onkruid weg te spuiten. Vervolgens ga je de hardnekkige plekken met de verfbrander te lijf. Je kunt ook eenvoudig de restanten van plantjes met een aardappelmesje tussen de klinkers uitkrabben. Tot slot kan je de voegen terug in borstelen met zand.
Als je kokend water (na het koken van aardappelen of pasta) op onkruid giet, zal het ook verdwijnen. - Sommige planten zorgen voor een natuurlijke bescherming tegen parasieten. Zo worden de Afrikaantjes (Tagetes ==> “Tagetten” in de volksmond of “Stinkertjes”) ingezet in de biologische tuinbouw. Plaats deze bloemen tussen je groenten en de kans is groot dat er minder parasieten op je groenten komen zitten.
- Zorg voor een goede bodembedekker zoals boomschors. In onze tuin staat hierdoor nauwelijks onkruid.

Het resterende onkruid kan je vervolgens met de hand uittrekken. Boomschors heeft ook het grote voordeel dat het de grond vochtig houdt door bodemverdamping tegen te gaan. Je kunt de vochtigheid van de grond (en vooral bloempotten) verbeteren door gebruik te maken van gelkorrels. Vul een emmer voor de helft met water. Giet er een tas gelkorrels bij en wacht enkele minuten totdat de gelkorrels het maximaal volume aan water hebben opgenomen. Neem vervolgens een tweede emmer met potgrond (ook voor de helft gevuld) en giet er de gevulde gelkorrels bij. Meng beide met de hand en vul de bloempot (of het gat in de grond waar er wordt gepland) met het mengsel. Tijdens de warmere en drogere periodes kunnen planten dan langere tijd zonder water, zonder te verdorren.
Bladluizen
Het warmere weer heeft zo zijn voordelen. Buiten zitten met een lekker drankje, kijken naar de rozen en vloeken als je die verdomde bladluizen weer ziet zitten. Dus dan maar op zoek naar een afdoend middeltje om deze plaag te lijf te gaan. Maar natuurlijk hebben we gezworen om het biologisch te doen. Dus hier komen al onze probeersels en de resultaten:
- Larven van Lieveheersbeestjes. 50 stuks kosten 27 euro en je kunt ze in een deftige natuurwinkel bestellen. Op het eerste zicht gaan deze diertjes naar hun prooi, want niet alleen de larven of de volwassen Lieveheersbeestjes, maar ook zweefvliegen (gestreept zoals een bij) en oorwormen lusten de bladluizen rauw. Maar wat blijkt. De buren genieten meer van onze aanschaf dan wijzelf. Bovendien moet je elk jaar investeren in deze diertjes en het resultaat is pover.
- Look bevat zwavel en daar zijn deze diertjes niet tuk op. Dus op zoek naar een tweede alternatief. Maar een collega vertelde dat je geen water maar melk moet gebruiken. Dus melk gekookt met veel knoflook, laten afkoelen en dan op de rozen. Gevolg: witte rozen en een verstopte plantenspoeier, want we hadden volle melk gebruikt en dan begint te klonteren! Geen succes.
- Een andere tip die we uitvoerig hebben uitgeprobeerd is het nat spuiten. Elke dag met de waterslang en een harde waterstraal ze van de planten spuiten. De beestjes zijn inderdaad tijdelijk weggespoeld maar komen toch terug. Deels een succes. Bij dagelijkse herhaling is het wel zinvol.
- Dood knijpen. Je wrijft met je vingers van onderen naar boven, zodat de bladluizen gevangen zitten tussen je vingers. Vervolgens knijp je ze dood en verschijnt er een groen bloed op je vingers. Hiermee smeer je opnieuw de plant in. De stank van hun eigen bloed werkt, want ze blijven toch enkele dagen weg. Maar ook hier, regelmatig herhalen is de boodschap. Dus, gedeeltelijk succes en volledig succes als je voldoende herhaald.
- Urineren. Het klinkt vies, maar als je de getroffen planten eens goed nat urineert, blijken de beestjes na enkele dagen andere planten te bezoeken. Urine bevat heel wat chemische stoffen die voor bladluizen onaangenaam zijn. Je kunt ook urine opvangen en in een plantenspuit doen. Opgelet, herhaal de behandeling na regenweer, anders valt het effect volledig weg. Onze rozen zijn door deze therapie volledig bladluisvrij!
Het is ook belangrijk dat je de mieren bestrijd. Dit kan je doen met lokdozen (tegen de mieren) aan de voet van de plant te zetten. Lokdozen lozen hun vergif niet in de omgeving. Bladluizen werken samen met mieren voor hun bescherming en de mieren krijgen in ruil de meeldauw van de bladluizen.
Als er nog andere biologische tips zijn om ongedierte uit de tuin te verwijderen, alle suggesties zijn welkom.
Gezond in huis
Veel mensen staan er niet bij stil, maar ons huis zit vol van de chemische stoffen. Vele van deze stoffen veroorzaken allergieën of soms ook wel kanker. Hierbij denken we vooral aan de PAK’s (Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen). Dit komt omdat de meeste bewerkte materialen dampen van chemische stoffen uitademen, maar ook omdat we zelf deze stoffen aan onze woning toevoegen. Elk geschilderd meubel, geverfde muur bevat chemische stoffen die onder de vorm van dampen vrijkomen. Zeker tijdens de eerste jaren van een nieuwe woning kunnen deze dampen sterk aanwezig zijn. Maar ook tijdens en na verbouwingswerken of schilderwerken komen deze dampen terug naar boven en begint het ganse proces opnieuw. Het is daarom belangrijk dat je goed verlucht en eventueel ventileert. Meer hierover kan je lezen in onze rubriek “ventilatie”.
Maar er zijn ook producten die we dagdagelijks gebruiken en chemische stoffen bevatten die we beter niet in huis halen. Reinigingsproducten, wasproducten, geurkaarsen, luchtverfrissers; ze bevatten bijna allemaal schadelijke chemische stoffen.
Eén van de vele bekende chemische stoffen is NaOH (Natrium Hydroxide). Dit product vinden we onder andere terug in gootsteenontstopper. Ook waspoeders bevatten stoffen zoals fosfaten, Chroom etc die schadelijk zijn voor de gezondheid. Een vaak voorkomende klacht bij waspoeders is contacteczeem na het aantrekken van vers gewassen kleren. Er zijn merken die er ook mee uitpakken dat ze op dat gebied gezond zijn en minder schadelijke stoffen bevatten.
“De oplossing NaOH voelt op blote huid slijmerig aan. Dat is niet omdat de oplossing zelf slijmerig is, maar omdat de huid erin oplost en daardoor slijmerig wordt.”
Als je het voorgaande leest, zou je dit er toch moeten toe aanzetten om eens over reinigingsproducten na te denken en voor ecologische varianten te kiezen.
Wij hebben daarom voor al onze reinigingsproducten gekozen voor biologische varianten, en we zijn zeer tevreden. Surf voor meer informatie over ecologische reinigingsproducten naar Ecover.
We gebruiken de volgende producten van Ecover (en zijn hierover tevreden):
- Vloeibaar wasmiddel voor de wasmachine
- Wasverzachter
- Vloeibaar wasmiddel voor delicate was
- Tabletten voor de vaatwasser
- Reinigingsproduct voor de kuis
- Product om het toilet schoon te maken
- Ontvlekker
TIPS:
- Gebruik een muskietennet rondom je bed om geen last te hebben van muggen en andere insecten. Speciale muggenverdelgers (zoals tabletten die in het stopcontact gaan) zijn niet alleen schadelijk voor de muggen, het zal de luchtkwaliteit in huis niet ten goede komen. Afschrikproducten die geluid maken hebben geen effect op muggen.
- Koop verse seizoensgroenten (liefst inheems) om het milieu te besparen. Ga bij de aankoop na waar je producten vandaan komen. Kiwi’s uit Nieuw-Zeeland of plat water uit Italië zijn een zware belasting voor het milieu.
- Je kunt ook beter producten in grotere hoeveelheden aankopen. Koop liever een grote pot yoghurt in plaats van een dozijn kleine potjes. Ook groeten en fruit koop je beter bulk aan in plaats van voorverpakt.
- Als het dan toch moet verpakt worden, kies je best voor herbruikbare verpakking zoals glazen flessen met statiegeld. Wijn kan je ook in kruikjes van 5 liter aanschaffen. Ook chocolademelk is er in grotere verpakkingen. De kwaliteit van de drank blijft hetzelfde.
- Maak gebruik van een boodschappenlijstje. Hierdoor ga je alleen aanschaffen wat je echt nodig hebt in en functie van de grootte van het gezin.
- Vermijd wegwerpzakken. Koop liever een opvouwbare boodschappentas of een winkeltasje op wieltjes.
- Koop als je kunt biologische producten. Ze zullen een betere impact hebben op je lichaam en natuurlijk ook op de natuur. Op deze manier vermijd je ook het gebruik van pesticiden, groeihormonen, herbiciden, antibiotica en nog vele andere chemische toevoegingen.
- Ga boodschappen doen nadat u hebt gegeten. Op deze wijze gaat uw maag uw koopgedrag niet beïnvloeden. Snoep en andere zoete spullen (die vaak vol chemische bewaarmiddelen zitten) ga je dan sneller aan de kant laten liggen.
- Herbruik verpakkingsdoosjes als die hiervoor geschikt zijn. Zo kan je potjes waar chocolademousse in heeft gezeten (6-kantige die bij de bakker te krijgen zijn) nog hergebruikt worden voor sauzen of andere kleine dingen in te bewaren.
- Composteer je eigen keuken-en groenafval als je hiervoor de plaats hebt. Je gaat het afval nuttig hergebruiken en je vermijd een extra aankoop van meststof voor de tuin.
- Opgelet, niet alles kan je composteren. Zo zorg je er beter voor dat er geen mosselschelpen, korrels van de kattebak, wegwerpluiers, een te grote hoeveelheid zand en vleesafval alsook beenderen.
- Doe correct aan afvalrecyclage. De meeste gemeenten hebben een duidelijke afvalkalender waar je ook heel duidelijk kunt zien wat wel en wat niet bij een bepaalde afvalsoort mag.
- Gooi restjes van voedsel niet zomaar weg. Stop het in een potje en verwerkt het later in een andere maaltijd (opgelet, dit gaat niet altijd natuurlijk). Laat de chef-kok-in-huis hierover beslissen.
- Gebruik biologische reinigingsproducten en wasmiddel. Het zal het milieu minder belasten, maar ook je gezondheid ten goede komen. Vele chemische producten lokken reacties uit, zoals contact-allergie.
- Afvalwater van het kuisen kan je ook (zeker bij biologische reinigingsproducten) aan de planten geven. Bladluizen en ander ongedierte is hier niet zo blij mee en gaat het dan elders zoeken.
- Laat de vuile vaat eerst weken vooraleer je hem in de machine stopt. Zwaar aangekoekt vuil kan je best losweken, door een bodempje water in de pan te doen en dan het water op het fornuis aan de kook te brengen. Hierdoor komt al het vuil zonder schrobben los.
- Schakel de voorwas van een wasmachine uit als dit niet nodig is. Kies liever voor de ecostand en ga na op welke temperatuur alle vlekken uit het wasgoed zijn. Te hoge temperaturen kosten alleen maar extra energie en gaan de kleren soms laten krimpen.
- Zorg dat de filter van je huishoudtoestellen regelmatig wordt leeggemaakt. De levensduur van de machine gaat omhoog en het verbruik zal eveneens dalen.
- Vertrouw op klassieke producten in plaats van chemische. Koffiedik is een prima ontvetter en kan je goed gebruiken als ontstopper voor de gootsteen. Wijnsteenzuur of azijnzuur zijn prima ontkalkers voor de kranen en het koffiezetapparaat. Bovendien zijn al deze producten niet giftig voor de mens. Er zijn ook prima producten op basis van enzymen.
- Vermijd producten in spuitbussen onder druk. De drijfgassen zijn altijd nadelig voor mens en milieu. Tijdens gebruik adem je namelijk altijd een deel van deze aerosolen in. Bovendien zijn er prima alternatieven.
- Kies voor zuiverende planten in huis. De vijgenboom (Ficus) neutraliseren de formaldehyde in huis (afkomstig van verf, cosmetica, vezelplaten, chemische huishoudproducten etc). Deze formaldehyde is kankerverwekkend. Azalea neutraliseert de ammoniak die aanwezig is in huishoudproducten. Je moet wel opletten, want sommige planten zijn juist wel giftig en kan je bijgevolg beter niet in huis halen, zeker niet in het bijzijn van kleine kinderen. Hierbij denken we vooral aan “Kerstster (Poinsettia), Clivia en Hulst. Zeker altijd je handen wassen als je in contact bent geweest met deze planten.
- Heb je toch nog chemische producten in huis, zorg dan dat ze, samen met medicijnen, goed opgeborgen zitten (liefst achter slot). Hierdoor komen kinderen er ook niet gemakkelijk bij.
- Gebruik heroplaadbare batterijen om het milieu te besparen. Op lange termijn komen ze ook goedkoper uit dan de klassieke.
- Kies voor duurzaam hout en papier (voorzien van een FSC-label). Hierdoor ga je het milieu minder belasten, doordat er alleen houtsoorten worden gerooid die niet in oerbossen voorkomen.
- Doe alles via e-mail. Zo vermijd je de consumptie van papier en gaat de correspondentie sneller. Bovendien kan je eenvoudiger elektronisch opvolgen of iemand je bericht heeft gelezen.
- Print niet af om na te lezen. Maak hiervoor gebruik van het schermvoorbeeld. Het is een beetje oefenen, maar je doet er ook veel goed mee.
- Reinig de klinkers van je oprit en de tuinmeubelen met een hogedrukreiniger en/of biologisch product tegen algen. Het resultaat is even mooi.
- Kies voor natuurlijke bestrijdingsmiddelen zoals larven van lieveheersbeestjes. Ze zijn zeer effectief tegen bladluizen. Ook Knoflook helpt tegen bladluizen.
- Trek al het onkruid regelmatig met de hand uit en bedek nadien de bodem met boomschors. Je zult merken dan het onkruid veel minder snel terug komt.
- Hou bestrijdingsmiddelen (herbiciden en pesticiden) zoveel mogelijk uit je tuin. Er is niet alleen een gevaar voor eigen gezondheid, maar ook die van je kinderen. Mensen gebruiken soms een veelvoud van de maximaal toegelaten dosis in de landbouw. Het is dus heel vaak ten onrechte dat men de landbouw met de vinger wijst.
- Giet kokend water (afkomstig van het koken van aardappelen, rijst op pasta) over het onkruid. Na een tijdje deze behandeling te herhalen zal het onkruid op die plaats verdwijnen.
- Neem bij een boswandeling altijd een zakje mee. Zo kan je blaren, takjes, dennenappels e.d. verzamelen om later een mooi bloemstuk mee te maken.
- Om muggenlarven in je regenton te vermijden kan je simpel olijfolie op het water gieten, totdat het ganse wateroppervlak bedekt is met een laagje olie. De muggen kunnen vervolgens hun eitjes niet meer in het water leggen. Aangezien water en olie niet mengen, zal bij een nieuwe regenbui het verse water naar de bodem zakken de olie opnieuw boven drijven. Zorg er wel voor dat je je tapkraan aan de onderzijde van het regenvat plaatst of je buis (om het water op te zuigen diep genoeg steekt).
