Groenhuis.org

Energie maken is de laatste tijd een “hot” item. De vele voorspellingen dat energie duurder zal worden geeft alternatieve vormen van energie een duwtje in de rug. Windenergie is voor de gewone burger niet echt een alternatief. De windmolens die je kunt kopen leveren voldoende vermogen voor kleine huishoudtoestellen, ze zijn zeker niet zwaar genoeg voor grotere toestellen zoals vaatwassers of wasmachines. Bovendien is windenergie niet contant voorradig en is een netgekoppelde oplossing niet vindbaar.

Licht is er altijd, zelfs op een zwaar bewolkte dag. Zonnepanelen kan je ook eenvoudig op het dak monteren. Dit zorgt ervoor dat deze systemen wel een haalbare kaart zijn voor een doorsnee consument.

Het is belangrijk te weten dat er twee soorten zonnepanelen zijn, namelijk de PhotoVoltaïsche Panelen (kortweg PV-panelen), die zichtbaar licht omzetten in elektriciteit en anderzijds een zonneboiler, die licht en zonlicht omzet in warmte voor sanitair en/of verwarming van de woning.

Om te beginnen is het een fabeltje dat je zonlicht moet hebben. Lichtpanelen was een betere bewoording geweest. Diffuus licht (tijdens een bewolkte dag) is voldoende om elektriciteit op te wekken of warm water te maken. Natuurlijk is een intenser licht (rechtstreeks zonlicht) sterker en gaat er meer elektriciteit kunnen worden opgewekt of warm water worden geproduceerd. Dus ook in de Beneluxlanden is het plaatsen van panelen interessant, niet enkel in zonnige landen.

PV-panelen (Elektriciteit maken van licht)

PV-panelen bestaan uit schijfjes gezuiverder Si (Silicium) die als halfgeleider licht gaat omzetten in elektriciteit. Van nature is het kleur licht grijs, maar de diep blauwe kleur wordt er achteraf aan gegeven. Je hebt 2 soorten cellen, namelijk de polychristalijne en monochristalijne cellen.

De polychristalijne cellen herken je aan de vierkante vorm en de splinterstructuur in de panelen. Deze panelen hebben een iets grotere opbrengst bij diffuus licht, waardoor ze geschikt zijn in landen waar het niet altijd zonnig is (zoals bij ons). De monochristallijne cellen herken je aan de afgeschuinde hoeken en de diepdonkere egale kleur. Deze panelen zijn eerder geschikt in omstandigheden waar het overwegend zonnig is, aangezien deze panelen een iets hogere opbrengst hebben bij zonlicht.

Qua kostprijs mag je toch rekenen op €7.000 per 1000kWh/jaar. Dat is geen onaardig bedrag, waar veel mensen moeten voor lenen, maar er zijn ook pluspunten. Ten eerste draait de teller achteruit als je meer opwekt dan dat er wordt verbruikt. Zo ga je vooral het dure dagtarief gedeeltelijk of volledig kunnen opvangen (afhankelijk van de zwaarte van de installatie). Ten tweede moet je ook geen bijkomende kosten betalen voor de gewonnen elektriciteit (je betaalt Kyotobijdrage, Denucliarisatie enz). Ten derde krijg je per 1000kWh een groene stroomcertificaat van de VREG, ter waarde van €450. Tijdens het tekenen van mijn contract zat er een papier bij waar ik mijn rekeningnummer moest op vermelden. Om dit te kunnen zien is het logisch dat de installatie van een bijkomende teller wordt voorzien, om je totale opbrengst te kunnen aflezen. Op de omvormer (die de gelijkspanning van de panelen gaat omvormen naar een gesynchroniseerde wisselspanning) is eveneens een aflezing mogelijk. Bovendien kan je gebruik maken van een PV-monitor (USB-stick om je PC te verbinden met de omvormer en een aflezing op computer te doen) om alle gegevens in te lezen (real-time opbrengst) en in grafieken te plaatsen. Je kunt met de speciaal meegeleverde software zelfs exporteren naar Excel of gelijkaardig rekenblad.

Opgelet, zonnepanelen (PV) zijn geen garantie op constante stroom zoals sommige mensen denken. Van zodra de installatie ziet dat de netspanning wegvalt, valt ook de installatie stil. Dit wordt gedaan om na de reactivatie van het stroomnet de installatie te laten synchroniseren met het grid, om een faseverschuiving te vermijden. Bovendien is het niet gewenst dat het grid onder stroom blijft tijdens werkzaamheden omdat er panelen enkele kilowatt op het net sturen. Het is mogelijk om met behulp van autobatterijen onafhankelijk van het grid te werken, maar je moet dan over een redelijk grote installatie beschikken, liefst 3 à 4000 kWh. Reken dus zelf maar uit wat dit dan gaat kosten. Let ook op. Door de invoering van de groenstroom certificaten (€450 per 1000kWh) zijn de subsidies weggevallen. De certificaten leveren op lange termijn wel meer op.

Je moet wel opletten met de omvormer, want de mensen schrikken meestal van de omvang van dit ding. Gemiddeld is een omvormer 35cm breed, 30cm diep en 70cm hoog. Je houdt ook best een 30cm boven en onder de omvormer vrij, aangezien de omvormer voldoende moet kunnen ventileren.

De bedoeling van zonnepanelen is vaak om een gedeelte van het totale verbruik op te vangen. Onze installatie zal ongeveer de helft van ons totale verbruik opvangen. Gelukkig is dit voornamelijk dagtarief (in de zomermaanden zijn er ook uren op nachttarief en het weekend is op nachttarief) zodat het op het totale factuur meer dan de helft opvangt. Als gemiddelde wordt 1000kWh/jaar/persoon gerekend. Aangezien wij zuiniger zijn dan gemiddeld en onze installatie minstens 1650kWh/jaar effectief zal opwekken, zal dat voor ons meer dan de helft van het jaarverbruik zijn. Lees de meetresultaten van onze panelen bij de pagina “metingen”. Je kunt voor informatie over de materialen en de werking ook terecht bij leveranciers, zoals onze leverancier www.solartotal.com. Klik hier om meer info te bekomen over onze omvormer.

Na het installeren van PV-panelen (zonnepanelen voor het opwekken van elektriciteit) hebben wij iemand over de vloer gekregen om de installatie te controleren op de correcte werking en aansluiting.

Na het ontvangen van het garantiebewijs van 20 jaar, hebben we op 19 dec 2007 een envelop ontvangen van de VREG. Hierin zat de goedkeuring om de elektriciteit te mogen verhandelen.

Vervolgens zat er in de envelop ook een papier met de login en de vermelding dat het wachtwoord per e-mail ging doorgestuurd worden.

We hebben ons wachtwoord per e-mail op dezelfde dag ontvangen als onze envelop.
Je moet vervolgens surfen naar http://certificatenbeheer.vreg.be/

Uit de tekst kan je ook nog andere dingen afleiden, namelijk dat het minimumbedrag van €450 is gegarandeerd, op voorwaarde dat:

• Je installatie is geplaatst na 1 januari 2006
• Je installatie niet meer dan 10kW opwekt
• Je installatie niet ouder is dan 20 jaar

Indien je aan deze voorwaarden niet voldoen, kan je toch nog groenestroomcertificaten ophalen, zei het wel aan een lager tarief, namelijk €150 per 1000kWh in plaats van €450 per 1000kWh. Je verkoopt in dat geval je elektriciteit niet langer aan je netbeheerder maar de transmissiebeheerder, zijnde Elia. Is je installatie dus geplaatst voor 1 januari 2006, ga dan toch eens na of je niet voor het lagere tarief in aanmerking komen. Je moet dus steeds kiezen voor het minimum tarief en dan opgeven welke de afnemer is (Geen Elia kiezen als je recht hebt op €450).

Je kunt bovendien je groene stroom verkopen aan een andere netbeheerder. Je moet dan wel zelf contact opnemen met je potentiële afnemer (zijnde de andere netbeheerder). In dat geval kies je voor een “standaard verkoop”.

Je bent zelfs gemachtigd om je elektriciteit te verkopen buiten de VREG om, door een ander orgaan te kiezen. Hiervoor kies je dan de optie “andere Issuing Body”. Dit heeft echter weinig zin.

Klik op dit bestand om het ganse scherm te zien

Klik HIER om het fotoalbum te starten van de plaatsing van de PV-panelen.

Zonneboiler.

Het systeem is vrij eenvoudig. Een bak met hierin buisjes nemen de warmte van het zonlicht op en geven het af aan het water dat door de buisjes stroomt. De ketel warmt na tot op de gewenste temperatuur. De winst zit in het feit dat de ketel geen koud water maar voorverwarmd water moet opwarmen. In de zomermaanden zal de ketel weinig moeten werken. In de wintermaanden daarentegen springt de ketel meer bij. Het is ook mogelijk dat de installatie het water gaat voorverwarmen voor de radiatoren, maar deze installaties zijn duurder.

Een doorsnee installatie kost €3000 à €5000. Het is natuurlijk belangrijk dat je in je gemeente navraagt welke subsidies er worden uitgekeerd voor zulke installaties.

Er bestaan veel soorten zonneboilers, gaande van panelen met dunne buisjes gevuld met alcohol, (die via een warmtewisselaar hun warmte afgeven aan het sanitair water) tot vacuümbuizen met een hoger rendement. Er bestaan ook systemen met gewoon water in de warmtewisselaar en een automatische terugloop, om bevriezing in de winter tegen te gaan.

In tegenstelling tot PV-panelen is een zonneboiler zelf te maken. Er zijn heel wat doe-het-zelver sites over dit onderwerp. Kijk naar de blogroll voor meer informatie.

Klik hier om naar de VREG-pagina te gaan en je certificaten in te vullen.

Hieronder volgt een berekening of zonnepanelen financieel interessant zijn:

We hebben nog eens alles op een rijtje geplaatst over de financiële zaak van zonnepanelen. Zijn ze nu rendabeler dan een spaarboekje? Wel, we maken de correcte vergelijking.

Om het spel eerlijk te spelen, vergelijken we de huidige zonnepanelen met een grootbank spaarboekje, namelijk KBC (2,75%) of Dexia (2,5%) met een gemiddelde intrest op het spaarboekje van 2,75%. Het kapitaal dat we inzetten bedraagt 12800 euro, het bedrag dat we hebben betaald voor onze zonnepanelen. We gaan gedurende 20 jaar het geld beleggen, aangezien we ook de winst van de PV-panelen op 20 jaar uittellen. Elk voor en nadeel wordt toegevoegd aan de tellen (zoals het belastingsvoordeel bij de PV-installatie).

1. De spaarrekening heeft een intrest van 2,75%, zodat een kapitaal van 12800 euro na 20 jaar 9221,48 euro winst opbrengt. Je kunt zelf de berekening nakijken of simuleren met een ander bedrag op de volgende website. MAAR!, je moet nog wel je elektriciteit betalen gedurende de komende 20 jaar, wat dus -5940 euro is (0,18euro/kWh x 1650kWh/jaar x 20jaar)= 3281,48 euro. Kies je voor de (op dit moment) meest rendabele bank (zoals Rabobank), dan krijg je 4% intrest. Op 20 jaar komt dat neer op 15246,38 euro. Totaal heb je dan een winst van 15246,38-5940=9306,38 euro. (De 5940 euro is wat we gegarandeerd na 20 jaar uitsparen aan elektriciteit met onze huidige PV-installatie).
2. De PV-installatie (onze keuze) gaat geld verdienen via verschillende kanalen, namelijk de groenstroom certificaten, het belastingsvoordeel en het terugverdieneffect door de lagere factuur. Het belastingsvoordeel (afhankelijk volgens de opcentiemen van de gemeente) bedraagt in ons geval 3616,6 euro. Per 1000kWh krijgen we gedurende 20 jaar 450 euro. In het slechtste geval wekken we 1650kWh op, wat overeenkomt met 742,5 euro aan groenestroom certificaten per jaar. De niet aangekocht elektriciteit is een kostenbesparing van jaarlijks 297 euro.
   Je verdient dus (3616,6+(742,5×20)+(297×20))=3616,6+14850+5940=24406,6 euro -12800=11606,6 euro netto winst maar natuurlijk ook de installatie die verder elektriciteit kan blijven produceren, ook na 20 jaar (rendement van de panelen is 85% na 25 jaar). Het nettobedrag kan verhogen als het klimaat het toelaat en de winst zal toenemen als de energieprijzen nog verder stijgen, wat we in de loop van de volgende 20 jaar zeker kunnen verwachten. We hebben in de berekening nog geen rekening gehouden dat de lening voor de PV-panelen ook een 20 jaar durende aftrekpost is voor de belastingen (via de hypotheek is dat nog een flink bedrag), wat ook in ons voordeel speelt.
   Is het klimaat gunstig, dan gaat de opbrengst eerder liggen rond de 2000kWh per jaar, wat een ander financieel plaatje geeft, namelijk 3616,6+(450×2×20)+(0,18×2000×20)=3616,6+18000+7200=28816,6 euro -12800 van de investering = 16016,6 euro netto verdient.

Conclusie:
Het is maar hoe je het vergelijkt. In het beste geval van de spaarrekening (4%) heb je netto 9306 euro verdient, in het beste geval van de PV-panelen 16016,6 euro. In het slechtste geval verdien je met dezelfde kapitaalinzet en een intrest van 2,75% (bij de grootbanken) 3281 euro terwijl in het slechtste geval de PV-panelen 11606 euro opbrengen. Hoe dan ook, na 20 jaar verdient je met PV-panelen altijd meer dan een spaarboekje. Het verschil is in het beste geval = 16016-9306=6710 euro meer met de PV-panelen en in het slechtste geval 11606- 3281= 8325 euro in het voordeel van de PV. Indien er inflatie blijft aanhouden, gaat de winst van de PV-panelen nog groter zijn en de winst op een spaarboekje altijd maar minder, aangezien het leven duurder wordt. Bij stijgende energieprijzen, gedurende de komende 20 jaar (wat je zeker mag verwachten), zal de berekening nog meer in het voordeel van de PV-panelen uitdraaien. Bij de voorgaande berekening gaan we er dus van uit dat er gedurende 20 jaar geen prijsstijgingen van energie zijn, wat natuurlijk absurd is.

Nemen we het slechtste scenario, de laagste opbrengst van de panelen en de hoogste opbrengst van het spaarboekje, dan komen we uit op 11606-9306=2300 euro in het voordeel van de PV-installatie. PV komt er dus (zelfs zonder de bijkomende belastingsvoordelen en rekening te houden met de stijgende energieprijzen en de inflatie) altijd beter uit dan een spaarboekje.

Maak zeker eens de kritische berekening voor jezelf!

ps: Ondertussen hebben we al een volledig jaar achter de rug en is onze vaststelling dat we met een 1980Wpiek-installatie toch 1978kWh hebben opgewekt, op juist 1 jaar tijd. Bovendien is de zomer van 2008 bijzonder slecht geweest wat betreft hoeveelheid zonlicht. Dit wil zeggen dat de opbrengst bij een prachtige lente en zomer nog hoger zal komen te liggen en we bovenstaande berekeningen alleszins gaan halen.

Volg onze opbrengst van onze zonnepanelen op via de rubriek “metingen”

Hier volgt het antwoord op de vraag of Zonne-panelen (en voornamelijk PV) voor iedereen interessant zijn.

Sommige mensen vragen zich af of het installeren van een PV-installatie (zonnepanelen die elektrische energie opwekken) steeds de moeite loont.

Wel, het antwoord hierop is gemengd. In sommige gevallen is het installeren van een PV-installatie aan te raden, maar er zijn ook gevallen waarbij je de plannen beter definitief opbergt. We overlopen de verschillende criteria die ervoor kunnen zorgen dat de plaatsing van zonnepanelen niet interessant is:

1. Ten eerste moet je ligging van de woning zeer goed zijn. Een huis dat gedeeltelijk of volledig in de schaduw ligt is niet interessant. Een zonnepaneel mag best onder geen enkele omstandigheid in de schaduw vallen, zelfs niet gedeeltelijk. Je kunt een zonnepaneel vergelijken met een tuinslang. Als er ergens schaduw op het paneel valt, zal de stroom moeilijk door het paneel kunnen, net zoals een knoop in een tuinslag ervoor zorgt dat het water amper nog door de slang kan vloeien. De panelen moeten dus tijdens alle seizoenen en gedurende de ganse dag schaduwvrij zijn! Enkel bewolking kan dan nog roet in het eten gooien. Dus een huis in de schaduw van bomen of zelfs in een bos is niet interessant. Ook de schaduw van een paal van straatverlichting is zeer ongunstig. Valt je gebouw dan ook weer in de schaduw van een ander groter gebouw, ook dan is het af te raden om zonnepanelen te overwegen.
2. Na de ligging is ook de oriëntatie belangrijk. Het dak ligt het liefst quasi pal op het zuiden gericht. Heb je enkel een noordkant, of oost en west, ook dan is het af te raden op PV te installeren. Ideaal is pal ten opzichte van het zuiden, maar 20° naar het westen toe, om ook nog van de avondzon mee te profiteren. Een erkend installateur van zonnepanelen zal de oriëntatie van de woning controleren met behulp van een kompas en eventueel af raden om de aanschaf te doen. Indien het beschikbare dak meer dan 40° afwijkt van het zuiden (zowel in oostelijke als westelijke richting), is de plaatsing van zonnepanelen niet interessant, aangezien het rendement veel te laag zal zijn.
3. Ook de hellingshoek van een dak is belangrijk. Wie een schuin dak heeft, kijkt best na dat de hellingshoek gelegen is tussen de 20° en de 60°. Indien de hellingshoek hoger dan 60° is of lager dan 20° zal opnieuw het rendement teveel dalen. Een plat dak is dan weer geen enkel probleem. Je kunt de panelen oriënteren op de juiste windrichting en men maakt in dat geval gebruik van speciale stellingen of bakken om de panelen op te monteren. Bovendien heb je geen bouwvergunning nodig voor PV-panelen op een plat dak.
4. In sommige gevallen kan een huurder of een eigenaar van een appartement PV-panelen plaatsen, maar het is toch omslachtiger dan bij een eigenaarswoning. Een huurder maakt best duidelijke afspraken met de verhuurder, maar kan wel genieten van alle fiscale voordelen. De eigenaar van een appartement kan ook niet zomaar panelen plaatsen. Dit moet steeds in overleg met de andere appartementeigenaars. Indien er echter een consensus kan worden gevonden, is het mogelijk om panelen te installeren (op voorwaarde dat je natuurlijk eveneens voldoet aan de alle voorgaande en volgende voorwaarden).
5. De belangrijkste tip volgt nu. Indien je woning elektrisch wordt verwarmd of indien je elektrisch kookt, heeft het geen zin om PV-panelen te installeren. Zowel elektrisch koken alsook elektrisch verwarmen zijn een verschrikkelijke verkwistende manier van energieverbruik. Het is dus zinvoller (en ook veel rendabeler) om eerst andere stappen te ondernemen (kijk voor veel tips op deze site). Het installeren van spaarlampen, aanschaf van A-label-toestellen, dakisolatie, een hoogrendementsketel of condensatieketel, etc gaan op veel kortere termijn terug te verdienen zijn. Wasgoed aan de wasdraad kost zelfs niks en bespaart een pak elektriciteit! Installeren van een PV-installatie is dus enkel zinvol als je eerst al het menselijk mogelijke hebt gedaan om energie te besparen!
6. Indien je boven de leeftijd van 65 jaar zit is het installeren van een PV minder rendabel. Je moet rekenen dat je toch tussen de 8 à 10 jaar nodig hebt om volledig uit de kosten te zijn. Op latere leeftijd weet je trouwens nooit wat er allemaal kan gebeuren, denk maar aan een opname in een rusthuis etc. Vandaar is het vooral interessant voor jonge mensen, die van de installatie minstens 20 jaar willen genieten. Veel installaties krijgen ook een 20 jarige garantie en een rendementsgarantie van 85% rendement na 25 jaar. Je moet de investering dus zien op zeer lange termijn.
7. Het is belangrijk dat je financieel deze installatie kunt bolwerken. Vergeet niet dat we toch al gauw over een kost van om en bij de 15000 euro praten voor een 2kWP (2 kilowatt-piek). Dit is een bedrag dat toch heel wat mensen afschrikt, ook jonge gezinnen die pas bouwen. Vandaar dat je ook ziet dat het vooral wordt geplaatst op woningen die toch al een tijdje staan (Vanaf bouwjaar 2002 en vroeger). Het fiscale voordeel van 6% zal hier natuurlijk ook wel voor veel tussen zitten! Kan je het bedrag niet ineens ophoesten, ga dan toch eens langs bij de bank en vraag om dit bedrag terug op te nemen van de hypothecaire lening. Op deze manier moet je niet opnieuw een dossier openen en kosten betalen, en leen je aan een voordelig tarief. En vergeet niet, de lening blijft constant (bij vaste rentevoet), maar de energieprijzen zullen op 20 jaar tijd fors stijgen.

Conclusie:

PV is vaak weggelegd voor jongere gezinnen die het financieel kunnen trekken, vaak een eigen woning hebben die bovendien ideaal is geörienteerd en gelegen. Vandaar ook dat de hoeveelheid PV-panelen die in België kunnen worden geplaatst beperkt is. Om toch een zekere hoeveelheid te halen is het belangrijk dat mensen die toch de stap zetten, voldoende worden ondersteund. Anders halen we nooit de Kyoto-doelstellingen.

TIPS:

1. Kies enkel voor alternatieve energie, zoals zonnepanelen, als je alle andere stappen in je energieplan hebt doorlopen. Het heeft weinig zin om PV-panelen te plaatsen als je nog elektrisch kookt. Overschakelen op aardgas om te koken zal sneller terugverdiend zijn. Ook isoleren verdien je veel sneller terug.
2. Kijk naar de toestand van je gezin om te bepalen welk type zonnepanelen je gaat plaatsen. Heb je veel behoefte aan sanitair warm water, dan kan een zonneboiler interessant zijn. Wie meer elektriciteit dan gemiddeld verbruikt, kan beter opteren voor een PV-installatie.
3. Let goed op bij de aankoop van een PV-installatie dat je voldoende garantie krijgt op het ganse systeem. Sommige systemen geven slechts 5 of 10 jaar garantie op de omvormer, anderen geven 20 jaar.
   
4. Om te vermijden dat de elektriciteitsmeter zoveel achteruit draait, dat je hierdoor aan een minder gunstig tarief wordt terug betaald, heeft het zin om eerst naar het jaarverbruik te kijken en daar 2/3 van te nemen als jaaropbrengst voor de installatie. Wij verbruiken gemiddeld 3000kWh per jaar, dus is het zinnig om te werken met een installatie die ongeveer 2000kWh opwekt. Hierdoor beperk je ook de totale kostprijs van de installatie.
   
5. Noteer maandelijks de meterstand van alle nutsvoorzieningen en vergelijk. Zo heb je een beter overzicht van je verbruik en vooral waar je eventueel kunt besparen.
6. Vergeet niet om minstens 3-maandelijks de meterstand van je PV-installatie door te geven aan de VREG.
7. Ga eerst na (vooraleer je zonnepanelen plaatst) dat je dak de ganse dag schaduwvrij is. Zorg ook dat er geen hoge bomen staan in een straal van 25m, om te voorkomen dat er blaren op de zonnepanelen vallen. Stof en uitwerpselen van vogels spoelen vanzelf weg. Dit laatste vergt dus geen onderhoud.
8. Denk er eens over na om zonnepanelen als een belegging te zien in plaats van een investering. PV panelen leveren je gedurende 20 jaar 450euro op per 1000kWh en nadien nog telkens 150 euro per 1000kWh. In onze berekening zie je dat PV-panelen zelfs altijd gunstiger zijn dan een spaarboekje van 4%.