Water is een kostbaar goed. Niet alleen moet je betalen per m³ verbruikt leidingwater, je moet er ook nog eens milieubelastingen op betalen. Je betaalt het leidingwater dus 2 keer. Vandaar het nut van het opvangen van regenwater.
Bovendien zorgt opvang van regenwater voor een ontlasting van het riolerings-en afwateringsnet. Als elke burger een put van 5m³ zou hebben en het gebruiken, zouden er veel minder overstromingen zijn.
Eerst en vooral is het belangrijk om te weten dat het leidingwater strikt gescheiden dient te zijn van het regenwater, om onder andere besmetting tegen te gaan.
DE REGENPUT.
Er zijn verschillende regenputten, maar de betonnen versie geniet de voorkeur. Deze regenputten hebben in hun wand kleine holtes waar microben een houvast hebben. Deze micro-organismen zuiveren het water. Regenwater van een betonnen punt stinkt bijna nooit en is helder. Een plastic regenput is vaak ongeschikt om het achteraf te gebruiken voor de wasmachine.
Wat kan je met regenwater zoal doen? Hier wordt het regenwater gebruikt voor:
- De tuin te besproeien.
- De auto te wassen.
- De kuis te doen.
- De wasmachine.
- De toiletten.
Het is zonde om perfect drinkbaar water te gebruiken voor bovenstaande doeleinden.
De regenpunt heeft best een volume van 5m³. Te grote putten kunnen een probleem vormen aangezien stilstaand water dat te lang niet wordt gebruikt een broeihaard kan worden voor bacteriën. Met een put van 5m³ komen wij 14 dagen toe. Indien het langer dan die tijd niet regent, zijn we verplicht om met overloop leidingwater aan te spreken.
De pomp is best een digitale versie zonder expansievat. Een pomp met expansievat zorgt voor grotere drukschommelingen, wat de levensduur van een wasmachine nadelig beïnvloed. Gebruik je het regenwater enkel voor de tuin, de kuis en de toiletten, dan is een goedkopere pomp met expansievat mogelijk.
Na het opzuigen van het water uit de regenput wordt het water al een eerste keer gefilterd met een bronzen filter met terugslagklep (in de put). Achter de pomp zit een secundaire filter met afwasbaar binnenste. Deze filter houdt de kleine partikels tegen. Water van onze put is zichtbaar hetzelfde (na filtering) als leidingwater. Enkel de bacteriologische toestand kan anders zijn.
Een groot voordeel van regenwater is dat het zacht is. Je wasmachine gaat bijgevolg langer mee en je komt met de helft van het normale waspoeder toe! Ook zullen de leidingen minder snel dichtslibben met kalk.
Om de juiste grootte van de regenput te berekenen, kan je de volgende vergelijking best volgen:
- Horizontaal dakoppervlak minder dan 100m², dan minimaal 3000 liter tankinhoud.
- Horizontaal dakoppervlak van 100m² tot 150m², dan minimaal 5000 liter tankinhoud.
- Horizontaal dakoppervlak van 150m² tot 200m², dan minimaal 7500 liter tankinhoud.
- Horizontaal dakoppervlak boven 200m², dan minimaal 3000 liter per 20m² tankinhoud.
REGENWATER (HEMELWATER)
Jaren geleden werd regenwater op het platte land constant gebruikt. Het is echter door de verstedelijking dat mensen meer zijn gaan overschakelen op leidingwater. Nu de prijzen van leidingwater stijgen en er ook een milieubelasting wordt geheven, is men stilaan aan het teruggrijpen naar gratis regenwater. Natuurlijk schakelen ook heel wat mensen over op regenwater vanwege het milieuaspect dat eraan gekoppeld is.
In onze rubriek “water” bespreken we trouwens de voordelen van regenwater tegenover leidingwater.
Om te beginnen is regenwater eigenlijk hemelwater, dus water dat in elke mogelijke toestand neerdaalt op je dak. Dit kan zijn onder de vorm van regen, maar ook hagel en sneeuw, dauw en mist. Natuurlijk zijn de hoeveelheden die je kan opvangen door mist en dauw te verwaarlozen.
Regenwater is afkomstig van wolken die worden gevormd door de verdamping van zeewater of grote zoet-water plaatsen landinwaarts. Ook kunnen wolken afkomstig zijn van de transpiratie van planten en bomen. Als de luchtvochtigheid een bepaalde kritische drempel overschrijdt (de saturatie van de lucht) gaat het vocht zich afzetten op de in de lucht aanwezige stofdeeltjes of andere moleculen en condenseren. Deze kleine condensatiekernen klitten samen en vormen dan (afhankelijk van de klimatologische omstandigheden) waterdruppels (of sneeuwvlokken) en vallen naar beneden.
Koolstofdioxyde (CO2) is het voornaamste gas dat bij dit proces is betrokken en met het water zal reageren, waardoor er koolzuurgas wordt gevormd (H2CO3). Dit is de rede waarom regenwater van nature zuur is en geen kalk in onze waterleidingen zal afzetten. De pH-waarde van regenwater bedraagt gemiddeld 5,6. Een neutrale stof heeft een pH-waarde van 7. Alles wat lager is dan 7 is bijgevolg zuur, alles wat boven de 7 zit is een base (omgekeerde van een zuur). Kalk is een base. Hoe lager het getal, hoe zuurder de stof is.
De gemiddelde neerslag in ons land bedraagt ongeveer 600 à 800mm per jaar. Dit wil dus zeggen dat we gemiddeld 600 tot 800 liter neerslag kunnen opvangen per horizontaal oppervlak van 1 m². Als je je horizontale dimensie van je dak kent, kan je ook uitrekenen welke hoeveelheid regenwater je jaarlijks kunt opvangen.
In de Ardennen zijn er gebieden die meer regen te verwerken krijgen. Hier komt men tot waarden van 900mm per jaar.
Dit zijn toch nog enkele cijfers die je kunt gebruiken om rekening te houden met de dimensies en mogelijkheden van een regenwatersysteem.
GRONDWATER.
Onder het bodemoppervlak zit heel wat grondwater verscholen. Het is eigenlijk regenwater wat langzaam in de grond doorsijpelt. Het winnen van grondwater valt onder de milieuvergunningen. Normaal gezien is dit voor particulieren niet van toepassing. Dit wil zeggen dat zowel het boren als het winnen van grondwater voor huishoudelijk gebruik is vrijgesteld. Ook grondwaterwinning met een pomp of als het minder is dan 500m³. Gaat het over meer dan 500m³ of als drinkwatervoorziening van openbare gebouwen, dan komen er heffingen op het winnen van grondwater. Dit is ook ergens noodzakelijk, aangezien het grondwaterpeil de laatste jaren in Vlaanderen aan het dalen is. Daarom ook dat de mensen zoveel mogelijk worden aangemoedigd om hemelwater te gebruiken (hemelwater is een wettelijke verzamelnaam voor regen, hagel, sneeuw etc).
Een bijkomend voordeel als particulier is dat je voor het plaatsen van een regenwaterput, een septische put, een infiltratiebed of een vijver (kleiner dan 30m²) geen stedenbouwkundige vergunning meer nodig hebt.
DRINKWATER.
Het leidingwater in België behoort tot één van de beste ter wereld. Het is dan ook voor comsumptie perfect geschikt en het wordt voortdurend gecontroleerd. Waarom mensen in supermarkten met grote flessen plat water rondsleuren is voor mij een volkomen raadsel. Het water wordt dan bijvoorbeeld in Italië ontgonnen, op flessen gezet (verpakking, dus afval), met de vrachtwagen naar hier vervoerd, in een winkel geplaatst en dan met onze auto naar huis gebracht. Vervolgens wordt de fles weggegooid en opgehaald door een vuiniswagen…
Als het dan nog over frisdrank of bruisend water zou gaan.
Hier is dus zeker heel wat te besparen. Reken trouwens maar eens uit hoeveel euro 1 m³ flessenwater kost en vergelijk het eens met 1m³ leidingwater. Je valt achterover! €0,43/m³ gemiddeld voor leidingwater. Water op PET-fles is gemiddeld €0,7/liter of €700/m³. Dit wil zeggen dat water op fles gemiddeld 1629 keer duurder is! Wil je echt nog plat water drinken uit een fles???
Is de smaak van het leidingwater dan toch niet jou ding? Giet het water eerst in een kan en laat het voor minstens een uur in de koelkast ontluchten. Zo kunnen chloorrestanten ontsnappen. De kans is dat je het verschil achteraf niet merkt. Het is wel zo dat het leidingwater van gemeente tot gemeente een andere smaak kan hebben. Misschien moet hier ook maar eens een normering op komen (smaaknormering wel te verstaan!).
LEIDINGWATER ONTKALKEN
Sommige mensen hebben het geluk dat ze in een gemeente wonen met zacht water, anderen, zoals wij, hebben pech. In onze gemeente (Tienen) is de hardheid van het leidingwater schandalig hoog, maar liefst 48°F. Zulk leidingwater zorgt natuurlijk voor heel wat problemen. Leidingen verstoppen, kranen verkalken, de nieuwe CV is al 2 keer stuk gegaan op 2 jaar tijd…
Allemaal kommer en kwel dus. En dan kan een mens mekkeren of er iets aan doen. Eerst belde ik naar de watermaatschappij om meer tekst en uitleg, maar ze waren daar nogal kort van stof. Ik kreeg de volgende citaten naar mijn hoofd gegooid: “We weten dat het water daar harder is dan elders, maar we zijn niets van plan” en ook “de waterhardheid is binnen de wettelijke norm, aangezien in het staatsblad staat dat we tot 67°F mogen gaan”.
Allemaal mooi en wel, maar bij die hardheid zou het gewoon niet leefbaar zijn.
De enige oplossing is dus zelf iets ondernemen aan de hardheid van het water. Een mens mag dan al regenwater gebruiken, er zijn nog tal van toepassingen waar er leidingwater vereist is. Dus zijn we op zoek gegaan naar een goed en degelijk systeem om de kalk uit het water te halen. En na lang zoeken zijn we uitgekomen op de TwinTec van de firma Aquacare: Meer info kan je HIER vinden: http://www.aquacare.be/site/nl/content/home.asp De rede voor onze keuze voor dit apparaat heeft te maken met het feit dat er ten eerste veel minder spoelwater (voor de regeneratie) wordt gebruikt en het toestel werkt met de waterdruk en dus geen elektrische aansluiting nodig heeft. En welke zijn de belangrijkste voordelen van kalkarm water? We sommen de belangrijkste voordelen eens op:
- Kalkvrij water zorgt voor onderhoudsvrij sanitair. Minder aangekalkte douche, geen witte kranen, …
- Minder kans op lekkende toiletten, kranen, en dus ook minder kans op waterverlies…
- Minder onderhoud aan de CV (hier kunnen we echt van mee spreken), …
- Huishoudtoestellen die beter beschermd worden, zoals het koffiezetapparaat, strijkijzer, wasmachine, vaatwasser, …
- Geen chemicaliën meer nodig (zoals Calgon, Finish etc) die bij de vaatwasser of wasmachine moeten, dus minder ecologische problemen en ook minder geld verkwisten aan deze producten…
- Minder energieverlies, aangezien het meer energie vraagt om kalkrijk water op te warmen. Ook een aangekalkt verwarmingselement in een koffiezetapparaat, strijkijzer enz vraagt meer energie…
- Je kan met 1/3 van je zeepproducten wassen, douchen, etc… Weer beter voor het milieu én beter voor de portemonnee, aangezien je langer doet met één fles shampoo, douchegel, waspoeder, allesreiniger om te poetsen, …
- Ruiten wassen gaat ook vlotter, aangezien je geen azijn en andere trucjes moet toepassen om strepen te vermijden…
- Minder hard water is ook beter voor de huid.
Er zijn dus redenen genoeg om te gaan voor kalkarm water, ook vanuit ecologisch standpunt. Want heel wat mensen verspillen liters chemicaliën aan het bestrijden van kalk en weinigen beseffen dat het allemaal in de natuur terecht komt.
SPAARDOUCHEKOP.
We horen allemaal dat we moeten besparen op ons waterverbruik. Niet alleen voor het milieu, maar ook voor onze portemonnee is dit een gunstige zaak. Elke liter water die je verbruikt, moet je namelijk meer dan één keer betalen. Ten eerste betaal je het verbruik, maar er komt daar ook nog een milieuheffing bovenop. Daarom zijn er verschillende stappen die je kunt ondernemen om water te besparen. Laat zoveel mogelijk zaken werken op regenwater, zijnde de toiletten, de wasmachine, sproeien in de tuin, kuisen en natuurlijk de auto wassen.
Maar je mag dit regenwater niet aanwenden voor sanitaire en consumptiedoeleinden. Vandaar dat een bad en douche nog steeds met leidingwater worden voorzien. We kunnen echter stappen ondernemen om het verbruik van dit duurdere leidingwater te beperken. Ten eerste kunnen we opteren voor een kortstondige douche in plaats van een bad. Een bad neemt al gauw 130 liter water in beslag. Een klassieke douche zit slechts aan 50 liter en een douche voorzien van een spaardouchekop slechts een 30-tal liter water. Natuurlijk is dit het geval als de douche kortstondig is. De meeste mensen douchen zich gedurende 5 à 7 minuten. Tel dit maar eens uit, dit is al vrij lang.
Een spaardouchekop mag maximaal 8 liter water per minuut verbruiken. In ons geval is dat zelfs 6 à 7 liter water per minuut. De goede spaardouchekop zit gemiddeld tussen 4 en 7 liter water per minuut. Ben je niet zeker of je beschikt over een spaardouchekop? Neem een emmer water en laat gedurende exact 1 minuut het water van de douche in de emmer lopen. Op elke emmer staan maatstreepjes, waardoor je onmiddellijk kunt aflezen hoeveel liter water je op die ene minuut hebt verbruikt. Loopt de emmer over vooraleer je minuut voorbij is, dan is hier zeker geen sprake van een spaardouchekop. Opgelet, qua comfort maakt dit echt geen verschil. Je gaat het niet voelen dat je al dan niet een spaardouchekop hebt. Enkel als de waterfactuur binnen komt, ga je het voelen.
Een klassieke douchekop heeft meestal een verbruik van 10 tot zelfs 18 liter water per minuut!
De vorm van douchekop is onbelangrijk om te zien of het al dan niet een spaardouchekop is. Onze douchekop is een regen-type met een diameter van 25cm! Op het eerste zicht ziet zo’n ding er niet zuinig uit, maar het zijn andere factoren die dat bepalen.
Vergeet ook niet dat je je wast met warm water, waardoor een spaardouchekop ook gaat besparen op je aardgas of stookoliefactuur!
TIPS:
- Gebruik leidingwater als drinkwater. Het is letterlijk duizenden keren goedkoper dan flessenwater en de kwaliteit hoeft niet onder te doen. Ruikt het water teveel naar chloor? Doe het dan eerst in een kan en laat het gedurende meer dan een uur ontluchten.
- Gebruik regenwater waar het kan. Bij nieuwbouw hou je er best rekening mee dat de toiletten en de wasmachine op regenwater kunnen worden aangesloten. Het water is zachter voor het wasgoed en je moet dus ook minder waspoeder toevoegen.
- Neem zoveel mogelijk een douche in plaats van een bad. Maak in de douche gebruik van een spaardouchekop. Deze verbruik de helft minder water, zonder dat dit de douche-ervaring benadeelt.
- Zorg dat er geen kranen of toiletten lekken in huis. Op jaarbasis kan je hierdoor anders veel geld verliezen. Indien je in het toilet rimpelingen zit (na een tijdje) wil dit zeggen dat het toilet lekt. Indien een kraan na 3 minuten geen druppel vertoont mag je ervan uitgaan dat ze niet lekt.
- Gebruik een thermostaatkraan in douche en bad. Je bereikt zo sneller je gewenste temperatuur en hierdoor laat je niet onnodig water wegvloeien.
- Laat geen water stromen terwijl je je tanden poetst. Je kunt beter water in een beker doen en hiermee spoelen.
- Voor het plasje kan je de knop terugduwen. Dit is best enkel gewenst indien je geen wc-papier hebt gebruikt.
- Zorg dat het warm water staat afgesteld op 60°C. Indien de temperatuur te hoog is ingesteld, gaat de boiler sneller aankalken. Bij te lage temperaturen bestaat er het gevaar op legionella-bacterie. (beter gekend als de veteranenziekte).
- Wil je dat je toilet minder water verbruikt, probeer dan eens door een baksteen in de spoelbak te leggen. Controleer wel of het spoelen nadien nog adequaat is. Let wel op dat je het intern mechanisme van de spoelbak niet hindert!
- Maak gebruik van een espressomachientje om koffie te zetten. Zo vermijd je dat er teveel koffie wordt gemaakt, die dan toch later moet worden weggegoten. Bovendien smaakt een espresso beter dan gewone koffie.
Tips om kokend water te hergebruiken.
- Na het bereiden van de gerechten kan je het kokende water in de pannen of kommen gieten. Hierdoor gaan aangebakken etensresten sneller loskomen en is het afwassen van je vaat stukken eenvoudiger.
- Je kunt het kokende water ook op de oprit uitgieten, voornamelijk op het onkruid tussen de klinkers. Het hete water zoekt zichzelf een weg naar beneden en gaat aldus de wortels van het onkruid verbranden.
- Je kunt natuurlijk ook eenvoudig het water gebruiken voor verschillende gerechten. Zo denken we aan het afkoken van je groenten, waarna je de groenten uit het water vist (gaat eenvoudiger met een zeefkom; wordt gebruikt voor het koken van deegwaren) om er vervolgens de aardappelen mee te koken. Ook dit is een besparing.
- Je kunt ook het hete water opsparen in een thermos om er achteraf nog iets mee te doen, denk maar aan het vullen van een voetverwarmer (beter gekend als een bouillot), of het vullen van een verdamper om hier later een vickx-geurtje erbij te doen. Vervolgens kan je dan met een handdoek boven je hoofd je neus open maken met de dampen.
- Je kunt het kokende water ook hergebruiken voor het dessert, meer bepaald voor Bain Marie systeem (een kommetje om hierin sauzen te smelten). De echte dessertkenners weten wat we hiermee bedoelen.
- Met het laatste systeem kan je ook met Eau Bain Marie het eten warm houden op bijvoorbeeld feestjes.
- Je kunt het kokende water verdelen over 2 of meer emmer, zodat je de auto niet moet wassen met ijskoud water.
- Hobbyisten kunnen het kokende water gebruiken om kaarsvet te smelten en zelf kaarsen te maken (weer Bain Marie systeem).